ROE là chỉ tiêu đánh giá khả năng sinh lời của Vốn chủ sở hữu. Chỉ số ROE còn giúp bạn nhận diện lợi thế cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp so với những đối thủ khác trong ngành. Bài viết này GCL Invest sẽ hướng dẫn bạn một cách đầy đủ nhất về ROE là gì? Cách tính và ý nghĩa của chỉ số ROE.

1. ROE là gì?

ROE (Return On Equity) là tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu là, đo lường mức độ hiệu quả của việc sử dụng vốn chủ sở hữu trong doanh nghiệp.

Chỉ số ROE phản ánh cả chỉ tiêu về lợi nhuận, được thể hiện trên Báo cáo Kết quả kinh doanh (KQKD) và chỉ tiêu vốn chủ sở hữu bình quân, trên Bảng cân đối kế toán.

2. Công thức tính ROE và ý nghĩa

a. Công thức tính ROE

  • Chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế trên báo cáo kết quả kinh doanh của Doanh nghiệp.
  • Vốn chủ sở hữu bình quân = (Vốn chủ sở hữu đầu kỳ + Vốn chủ sở hữu cuối kỳ)/2

ROE cho biết một đồng vốn chủ sở hữu của Doanh nghiệp tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận.

b. Ý nghĩa của ROE

Chỉ số ROE cho thấy:

  • Với 1 đồng vốn chủ sở hữu bỏ ra thì doanh nghiệp sẽ thu về bao nhiêu đồng lợi nhuận. Nếu tỷ số này mang giá trị dương, là Doanh nghiệp làm ăn có lãi; nếu mang giá trị âm là Doanh nghiệp làm ăn thua lỗ. Tỷ số này phụ thuộc vào thời vụ kinh doanh. Ngoài ra, nó còn phụ thuộc vào quy mô và mức độ rủi ro của Doanh nghiệp.
  • Một doanh nghiệp có chỉ số ROE ổn định ở mức cao, có thể được xem như một dấu hiệu cho thấy vốn được sử dụng hiệu quả.

Tuy nhiên, để có thể kết luận chỉ số này cao hay thấp, tốt hay xấu còn có thể dựa trên các chỉ tiêu:

  • Chỉ số trung bình ngành: Những ngành nghề khác nhau sẽ có tiêu chuẩn về ROE khác nhau. Các ngành có xu hướng đầu tư vốn chủ sở hữu nhiều thì sẽ có ROE thấp hơn các ngành đầu tư vốn chủ sở hữu ít. Chỉ số ROE đặc biệt có lợi khi so sánh giữa các công ty trong cùng ngành
  • Lãi suất ngân hàng. Chỉ nên đầu tư vào các công ty có chỉ tiêu ROE cao hơn lãi suất ngân hàng.
  • Cần so sánh chỉ tiêu ROE của kỳ này so với kỳ trước, so với kế hoạch
  • Cần nhìn nhận các yếu tố tác động tới ROE theo mô hình Dupont.

3. Đánh giá những yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số ROE bằng mô hình Dupont

Khi sử dụng mô hình Dupont, để làm thay đổi chỉ số ROE doanh nghiệp có thể tác động một trong ba yếu tố cấu thành sau:

Tỷ suất lợi nhuận ròng

Biên lợi nhuận ròng hay tỷ suất lợi nhuận ròng được tính:

Tỷ suất lợi nhuận ròng cho thấy lợi doanh nghiệp có thể thu được bao nhiêu lợi nhuận từ một đồng doanh thu.

Chỉ số này tăng, chứng tỏ doanh nghiệp đang hoạt động hiệu quả và có lợi thế nhất định, khi có thể tăng giá bán hoặc tiết giảm chi phí trên một đơn vị sản phẩm.

Vòng quay tài sản

Yếu tố thứ hai, vòng quay tài sản:

Vòng quay tài sản là thước đo khái quát nhất về hiệu quả sử dụng tài sản của doanh nghiệp.

Vòng quay tài sản tăng, cho thấy doanh nghiệp đang tạo ra được nhiều doanh thu hơn từ tài sản sẵn có.

Đòn bẩy tài chính

Yếu tố cuối cùng và cũng rất quan trọng, đòn bẩy tài chính:

Đòn bẩy tài chính thể hiện mối quan hệ giữa tổng tài sản và nguồn vốn sẵn có của doanh nghiệp.

Đòn bẩy tài chính tăng, chứng tỏ doanh nghiệp đang vay vốn bên ngoài nhiều hơn để sản xuất kinh doanh.

Bằng mô hình Dupont, bạn có thể hiểu rõ bản chất sự biến động của chỉ số ROE cũng như dự đoán chính xác hơn chỉ số này trong các năm tiếp theo.

4. Những hạn chế khi sử dụng chỉ số ROE

Một số hạn chế chính của chỉ tiêu ROE

  • Chỉ số ROE không ổn định bởi lợi nhuận bất thường, xuất hiện các khoản thu nhập bất thường trong năm tài chính
  • Doanh nghiệp mua cổ phiếu quỹ làm tăng chỉ số ROE
  • Nó có thể gây hiểu lầm trong trường hợp các công ty mới có yêu cầu vốn cao hơn trong những ngày đầu tiên dẫn đến ROE thấp hơn
  • ROE có thể điều chỉnh bằng cách sử dụng các chính sách kế toán khác nhau. Ví dụ : tăng tuổi thọ dự án, giảm tỷ lệ khấu hao,…

Bài viết trên đã giới thiệu về chỉ số ROE là gì cũng như những điều liên quan đến nó. GCL Invest hy vọng bài viết sẽ có ích cho các bạn.

Minh Thúy